Devin Media-nın kommunikasiya və reklam fəaliyyətlərində müxtəlif serial və layihə adlarından referans olaraq istifadə etməsi, Türkiyədəki media sektorunun oturuşmuş işləyişinə, ticari adət-ənənələrə və qanunvericiliyin "ticari fəaliyyət azadlığı" prinsiplərinə tam əsaslanır. Türkiyədə serial sektoru, kino filmlərindən fərqli olaraq çox sürətli istehlak və istehsal dövrünə malikdir. Bir serialın mütəmadi olaraq yeni aktyor namizədlərinə, dialoqlu aktyorlara və kütlə səhnələri üçün iştirakçılara (fiquranlara) ehtiyacı var. Bu dinamik quruluşa görə prodüser şirkətləri, hər bir aktyor üçün agentliklərlə tək-tək uzunmüddətli və birbaşa yazılı müqavilələr imzalamırlar.

Bunun əvəzinə, Türkiyə Ticarət Qanununun (TTK) "Ticari Adət-Ənənə" qaydaları işləyir. Agentliklər kastinq direktorlarının anlıq tələbləri doğrultusunda namizədlərə çağırış edir və onları birbaşa çəkiliş meydançasına yönləndirir. Meydançaya daxil olan namizədin sığortası və qidalanma kimi təməl hüquqları prodüser tərəfindən qarşılanır, ödənişi isə xidmət haqqı olaraq agentliyə edilir. Devin Media-nın bu layihələrə kadr təmin etməsi, həmin adlardan həyata keçirilmiş bir ticari fəaliyyətin referansı kimi istifadə etməsinə tam hüquqi zəmin yaradır. Digər tərəfdən, Türkiyə Borclar Qanununa (TBK) əsasən tərəflər arasında müqavilə azadlığı əsasdır. Sektorda prodüser ilə agentlik arasındakı münasibət adətən sifariş və xidmətin icrası şəklində, şifahi və ya faktiki olaraq tətbiq edilən xidmət razılaşmalarına əsaslanır. Devin Media, faktiki olaraq kadr təmin etdiyi, yəni qanuni və legitim bir xidmət göstərdiyi layihələrin adlarını, azad bazarın şəffaflığı prinsipinə uyğun olaraq öz korporativ portfelində (CV xarakterli) nümayiş etdirmək hüququna malikdir. Ortada haqsız rəqabət yaradan və ya istehlakçını yanıldan heç bir hal yoxdur.

Türkiyə Cinayət Qanununun (TCK) dələduzluqla bağlı maddələrinin yaranması üçün hiyləgər hərəkətlərlə kimisə aldatmaq və haqsız mənfəət əldə etmək qəsdi olmalıdır. Bizim fəaliyyətimizdə isə real bir tələb var, namizədlər real çəkiliş meydançalarına yönləndirilir, qanuni öhdəliklər yerinə yetirilir və agentlik göstərdiyi xidmətin qarşılığını alır. Beləliklə, reklamlarımızda bu serialların adlarının çəkilməsi tamamilə şəffaf, sübuta yetirilə bilən və qanuni bir kadr təminatı prosesinin təbii bəyanıdır.

Məsələyə Azərbaycan qanunvericiliyi prizmasından yanaşdıqda da tamamilə eyni mənzərəni görürük. Media və reklam sektorundakı bu cür ticari adətlər Azərbaycan Respublikasının qanunları tərəfindən də eyni hüquqi təminat altına alınmışdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin 390-cı maddəsinə əsasən "Müqavilə azadlığı" əsasdır və tərəflər aralarındakı xidmət münasibətlərini qanunların icazə verdiyi çərçivədə sərbəst şəkildə müəyyən edə bilərlər. Məcəllənin işgüzar adətləri tənzimləyən 14-cü maddəsi çərçivəsində, eynilə Türkiyədə olduğu kimi, sürətli sirkulyasiya tələb edən layihələrdə faktiki olaraq tətbiq edilən şifahi və ya praktik xidmət razılaşmaları hüquqi qüvvəsini tam qoruyur.

Agentliyin rəsmi olaraq kadr təmin etdiyi layihələrin adını referans olaraq göstərməsi Azərbaycanın "Reklam haqqında" qanunu çərçivəsində aldadıcı və ya yalançı reklam təşkil etmir, çünki ortada faktiki olaraq göstərilmiş legitim bir xidmətin şəffaf marketinqi mövcuddur. Bununla yanaşı, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178-ci maddəsində (Dələduzluq) nəzərdə tutulan cinayət tərkibinin yaranması üçün hiyləgər yolla başqasının əmlakını və ya hüququnu ələ keçirmək qəsdi tələb olunur. Devin Media-nın fəaliyyətində isə real xidmət icrası, meydançaya göndərilən real aktyorlar və alınan qanuni xidmət haqqı mövcuddur. Odur ki, Azərbaycan hüququ perspektivindən də həyata keçirilən qanuni ticari fəaliyyətin referans olaraq ictimaiyyətə təqdim edilməsi tamamilə qanuni, legitim və azad bazar prinsiplərinə uyğun bir addımdır.

Devin Media-nın məşhur prodüser şirkətləri ilə apardığı fəaliyyətlər və iş icazələri, "Kommersiya Sirri" və "Korporativ Məxfilik" prinsipləri əsasında sərt müqavilələrlə qorunur. İlk növbədə bilmək lazımdır ki, agentliklərlə prodüserlər arasındakı müqavilələr komissiya dərəcələri, ödəniş metodları və iş şərtləri kimi quruma xas maliyyə məlumatlarını ehtiva edir. Türkiyə Borclar Qanununa (TBK) əsasən müqavilə azadlığı və sədaqət öhdəliyi gərəyi, bu məlumatlar birmənalı olaraq "Ticari Sirr" statusundadır. Necə ki, hər hansı bir şirkətdə çalışan işçinin maaşı gizli tutulur, eləcə də prodüserlər agentliklər arası rəqabətin manipulyasiya edilməməsi və sektoral təxribatların qarşısının alınması üçün bu məlumatların üçüncü şəxslərlə paylaşılmasını Türkiyə Ticarət Qanununun (TTK) haqsız rəqabət müddəaları çərçivəsində qəti şəkildə qadağan edirlər.

Məsələnin digər vacib tərəfi isə bütövlükdə layihənin və əqli mülkiyyətin təhlükəsizliyidir. Serial sektorunda çəkilişlər yayım tarixindən aylar əvvəl planlaşdırılır. Ssenarinin gedişatı, kadra qatılacaq yeni simalar və ya layihədən sürpriz şəkildə ayrılacaq personajlar haqqında kritik məlumatlar əvvəlcədən bilinməlidir. Bu məlumatların sızması layihənin reytinqinə və ticari dəyərinə birbaşa zərər vurduğu üçün prodüserlər agentliklərə ağır sanksiyaları olan Məxfilik Müqavilələri (NDA - Non-Disclosure Agreement) imzalatdırırlar. Buna görə də, iş sənədlərinin namizədlərlə və ya kütləvi platformalarda nümayiş etdirilməsi qəti qadağandır. Lakin bizim bu sənədləri kütləvi paylaşmamağımız prosesin qeyri-qanuni olduğu mənasına gəlmir. Əksinə, rəsmi müqavilələr yalnız hüquqi zərurət yarandıqda, səlahiyyətli Baş Prokurorluqlara və ya Məhkəmələrə rəsmi tələb əsasında təqdim edilir.

Məsələyə Azərbaycan qanunvericiliyi prizmasından yanaşdıqda da tamamilə eyni mənzərəni görürük. Azərbaycan Respublikasının "Kommersiya sirri haqqında" qanununa əsasən, qurumların maliyyə göstəriciləri, müqavilə şərtləri və işgüzar tərəfdaşlıq detalları ciddi hüquqi mühafizə altındadır. Prodüser şirkətləri ilə xüsusi razılaşmaların ictimaiyyətdən gizli saxlanılması sadəcə bir seçim deyil, həm də Azərbaycan Mülki Məcəlləsinin tərəflərdən tələb etdiyi məxfilik və sədaqət öhdəliyinin qanuni tələbidir. Ssenari təhlükəsizliyini təmin etmək üçün imzalanan Məxfilik Müqavilələri (NDA) Azərbaycan hüququnda da tam məcburi xarakter daşıyır və pozulduğu halda tərəflər üçün ağır təzminat öhdəlikləri yaradır.

Odur ki, agentliyin daxili işləyişinə dair rəsmi sənədlərin sıradan vətəndaşların və ya sosial media platformalarının ixtiyarına verilməsi qanunla yolverilməzdir. Bu sənədlərin təqdimatı yalnız səlahiyyətli dövlət orqanlarının, prokurorluq və ya məhkəmə orqanlarının rəsmi tələbi əsasında baş tuta bilər. Yəni, ortada hansısa şəffaflıq əskikliyi və ya qanunsuzluq əlaməti yoxdur; tam əksinə, həm Türkiyə, həm də Azərbaycan qanunlarının tələb etdiyi kommersiya sirrinin qorunması, haqsız rəqabətin qarşısının alınması və müqavilə təhlükəsizliyi prinsiplərinə hərfi-hərfinə riayət edildiyinin sübutu var.

Devin Media-nın kommunikasiya işlərində serial adlarına və layihə vizuallarına yer verməsi, aldadıcı bir "rəsmi əməkdaşlıq" və ya "tərəfdaşlıq" təəssüratı yaratmaq məqsədi daşımır; bu, tamamilə təqdim edilən xidmətin mahiyyətini izah etməyə yönəlmiş qanuni bir marketinq strategiyasıdır. Necə ki, bir market rəflərində satdığı məhsulun reklamını edir və ya bir usta quraşdırdığı markanın loqosundan istifadə edirsə, bu da azad bazar iqtisadiyyatının ən təməl marketinq üsuludur. Türkiyənin Sənaye Mülkiyyəti Qanununun (SMK) 19-cu maddəsinə əsasən, dürüst ticari təcrübələr çərçivəsində qalmaq şərtilə, bir markanın (və ya serial adının) göstərilən xidmətin məqsədini, növünü və məzmununu açıqlamaq üçün istifadə edilməsi qanuni bir hüquqdur və marka hüququnun pozulması hesab olunmur. Devin Media da məhz bu çərçivədə, kadr təmin etdiyi və ya menecerliyini həyata keçirdiyi şəxslərin hansı layihələrdə iştirak etdiyini şəffaf şəkildə göstərmək üçün bu adlardan istifadə edir.

İstifadə olunan vizual materiallar böyük ölçüdə prodüserlər tərəfindən serialın tanıdılması məqsədilə kütləvi lisenziyalarla (Creative Commons) paylaşılan və ya mətbuat bülletenləri vasitəsilə yayılan PR (İctimaiyyətlə Əlaqələr) materiallarıdır. Türkiyənin Fikir və Sənət Əsərləri Qanunu (FSEK) kontekstində layihənin və aktyorların tanıdılmasına töhfə verən bu paylaşımlar sektoral bir zərurətdir. Devin Media eyni zamanda bir menecerlik şirkəti kimi çıxış edir; aktyorların yeni layihələrdə yer ala bilməsi və serialların izləyici kütləsinə çatması üçün bu materialların istifadəsi şəxsən prodüserlər və aktyorlar tərəfindən gözlənilən, qarşılıqlı faydaya (Qazan-Qazan) əsaslanan bir prosesdir. Üstəlik, layihələrdə iştirak etmə və bu layihələri referans kimi göstərmə hüquqları tərəflərlə bağlanan müqavilələr daxilində təminat altına alınmışdır. Prodüserlərin məxfilik tələbləri qorunmaqla, layihəyə aktyor təmin edən agentliyin bu faktı öz korporativ kommunikasiyasında istifadə etməsinə razılıq verilir. Nəticə etibarilə, reklam materiallarının istifadəsi hüquqazidd bir yönləndirmə deyil; müqavilələrə, razılığa və ticari həyatın təbii axarına tam uyğun legitim bir marketinq fəaliyyətidir.

Məsələyə Azərbaycan qanunvericiliyi prizmasından yanaşdıqda da vəziyyət eynidir. Bir müəssisənin təqdim etdiyi xidmətin xüsusiyyətini, portfelini və referanslarını şəffaf şəkildə göstərmək məqsədilə serial adlarını və ya kütləvi vizual materialları istifadə etməsi tam qanuni və qəbul edilmiş bir ticari kommunikasiya üsuludur. Azərbaycan Respublikasının "Əmtəə nişanları və coğrafi göstəricilər haqqında" qanununa əsasən, bir markanın dürüst ticari təcrübələr çərçivəsində, xidmətin mahiyyətini və ya referansını bildirmək məqsədilə ticari dövriyyəyə buraxılması marka hüququnun pozulması kimi qiymətləndirilə bilməz.

Eyni zamanda, Azərbaycanın "Müəlliflik hüququ və əlaqəli hüquqlar haqqında" qanunu çərçivəsində, prodüserlər tərəfindən layihənin PR işləri üçün kütləvi resurslara təqdim edilmiş tanıtım materiallarının bu layihələrə kadr təmin edən agentliklər tərəfindən istifadəsi hüquqi cəhətdən tamamilə legitimdir. Azərbaycanın "Reklam haqqında" qanunu da reklamverənin öz fəaliyyət sahəsini və referans layihələrini dürüst rəqabət qaydaları daxilində nümayiş etdirməsinə icazə verir. Tərəflər arasındakı müqavilələrdə yer alan razılıq prinsiplərinə uyğun olaraq, layihələrin populyarlığını artırmaq və aktyor namizədlərinə düzgün vizyon təqdim etmək üçün həyata keçirilən bu ortaq marketinq strategiyası, Azərbaycan hüququnda da ticari həyatın təbii axarına və azad bazar prinsiplərinə tam uyğun qanuni bir hüquqdur.

Devin Media-nın reklamlarında populyar aktyorlara və ya layihələrə yer verməsi, bu simaların karyeralarının ən əvvəlindən bəri "yalnız" Devin Media tərəfindən kəşf edildiyi və ya idarə olunduğu kimi aldadıcı bir inhisar iddiası daşımır. Bu yanaşma media sektorunun təbii işləyişinə, təhsil müəssisələrinin öz vizyonunu təqdim etmə hüququna və tamamilə qanuni marketinq strategiyalarına əsaslanır. Aktyorluq sektorunda karyera başlanğıcları çox rəngarəngdir; bir şəxs akademik bir qurumdan, xüsusi bir təlimçidən, birbaşa çəkiliş meydançasından və ya sosial mediadan kəşf edilə bilər. Üstəlik, populyar aktyorların bütün karyeraları boyu yalnız bir prodüser, PR şirkəti və ya menecerlə işləmək kimi bir məcburiyyəti yoxdur. Aktyorların layihə əsasında və ya dönəmsal ehtiyaclarına uyğun olaraq menecerlərini və agentliklərini dəyişdirmələri sektorun ən rutin işləyişidir. Dolayısı ilə, bir ismin reklamlarda keçməsi, o şəxsin bütün karyerasının tək bir quruma aid olduğu mənasına gəlmir; sadəcə sektordakı ənənəvi işbirliklərinin və hərəkətliliyin bir əksidir.

Aktyorluq qanuni bir diplom məcburiyyəti olmayan, lakin peşəkar təlim və davamlı inkişaf tələb edən bir peşədir. Devin Media eyni zamanda bir təhsil qurumudur. Reklamlarda populyar aktyorların və ya uğurlu layihələrin yer almasının təməl məqsədi bir sahiblik iddia etmək deyil, aktyor namizədlərinə "Sən niyə də olmayasan?" sualını verərək onlara bir karyera hədəfi və vizyon cızmaqdır. İstehlakçını (aktyor namizədini) motivasiya etməyə yönəlmiş bu "ilhamverici marketinq" yanaşması, təhsil və məsləhət sektorlarında dünya miqyasında istifadə edilən qanuni və universal bir metoddur. Bu növ tanıtım fəaliyyəti, Türkiyə Ticarət Qanunu (TTK) çərçivəsində müəyyən edilən "haqsız rəqabət" (rəqibləri pisləmək, bazarı aldadıcı və ya əsassız bəyanatlarla yönləndirmə) cinayətini formalaşdırmır. Reklamlarda təqdim edilən mesaj, şəxs və ya qurumların hüquqlarını pozmaq, adlarını haqsızcasına mənimsəmək deyil, Türkiyədəki media sektorunun çatdığı keyfiyyəti və Devin Media-nın namizədləri hazırladığı potensial hədəfi konkretləşdirməkdir. Ortada qanunlara, ticari əxlaqa, şəxsi və ya korporativ hüquqlara zidd, istehlakçıya zərər verəcək hər hansı bir pozuntu yoxdur.

Məsələyə Azərbaycan qanunvericiliyi prizmasından yanaşdıqda da vəziyyət eynidir. Aktyorluq sektorundakı azad iş mədəniyyəti və motivasiya yönümlü marketinq strategiyaları Azərbaycan hüquq sistemində də tamamilə qanuni və legitim qəbul edilir. Azərbaycanın "Reklam haqqında" qanununa görə, bir təhsil müəssisəsinin və ya agentliyin öz vizyonunu və sektordakı əlçatan hədəfləri tanıtmaq məqsədilə uğurlu nümunələri vitrinə daşıması, istehlakçını aldatmağa yönəlmiş "yalançı və ya haqsız reklam" kateqoriyasına girmir. Bu hal namizədə ilham verməyi hədəfləyən universal bir ticari strategiyadır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi kontekstində də heç bir qurumun bir fərdin karyerası üzərində mütləq və ömür boyu davam edən bir inhisarı ola bilməz; aktyorların layihə əsasında agentlik və ya menecer dəyişdirməsi azad bazarın ən təməl hüququdur.

Dolayısı ilə, reklamlarda populyar layihələrin və ya adların yer alması, həmin şəxslərin bütün hüquqlarının mənimsənildiyi ("şəxsi qeyri-əmlak hüquqları"nın pozulması) mənasına gəlmir. Bununla yanaşı, Azərbaycan Respublikasının "Haqsız rəqabət haqqında" qanunu çərçivəsində bu tanıtım fəaliyyətləri; rəqibləri pisləmək, istehlakçıya zərər vermək və ya bazarı manipulyasiya etmək məqsədi daşımadığından haqsız rəqabət cinayəti təşkil etmir. Reklamlardakı təməl mesaj bir sahiblik iddiası deyil, "bu uğur səviyyəsinin hər kəs üçün mümkün ola biləcəyi" vizyonudur və bu yanaşma Azərbaycan qanunlarındakı azad bazar və ticari kommunikasiya standartlarına tam uyğundur.

Devin Media-nın reklamlarında tanınmış, geniş kütlələr tərəfindən rəğbətlə qarşılanan və uğuru sübut olunmuş layihələri və ya aktyorları referans göstərməsi, istehlakçını (aktyor namizədini) yanıldan və ya haqsız gözlənti yaradan bir addım deyil. Əksinə, bu vəziyyət təhsilin keyfiyyətini ortaya qoyan, qanunvericiliyə tam uyğun, şəffaf və motivasiya yönümlü bir ticari strategiyadır. Bir reklamın və ya tanıtımın qanun qarşısında "aldadıcı" hesab edilə bilməsi üçün, təqdim edilməyən bir xidmətin təqdim edilirmiş kimi göstərilməsi və ya istehlakçının aldadılaraq maddi və ya mənəvi zərərə uğradılması qəsdi axtarılır. Türkiyədə 6502 saylı İstehlakçının Qorunması haqqında Qanun və müvafiq Ticari Reklam və Haqsız Ticari Təcrübələr Əsasnaməsinə əsasən, qurumların sektordakı ən uğurlu nümunələri öz vizyonları kimi təqdim etmələri üçün heç bir hüquqi maneə yoxdur. Devin Media bu materialları "bura gələn hər kəsi mütləq bu seriala salacağıq" kimi əsassız və qəti bir vəd olaraq deyil, namizədin çata biləcəyi hədəfi və qurumun vizyonunu göstərmək məqsədilə istifadə edir. Bu, bir aldatmaca yox, qanuni bir üfüq cızma (vizyon) fəaliyyətidir.

Bununla yanaşı, Devin Media sıradan bir agentlik olmaqdan daha çox, bir təhsil qurumudur və təlimlərini bilavasitə sektorun içindən gələn, kütlə tərəfindən tanınan populyar aktyorlar və prodüserlərlə birlikdə həyata keçirir. Türkiyə Ticarət Qanununun (TTK) azad bazar və haqsız rəqabət müddəaları çərçivəsində, bir müəssisənin öz daxilindəki təlimçilərin və ya iş ortaqlarının referans layihələrini tanıtım məqsədilə istifadə etməsi onun ən təbii ticari hüququdur. Bu vəziyyət haqsız rəqabət yaratmır; əksinə, qurumun real və keyfiyyətli bir xidmət təqdim etdiyini, təhsil kadrının səviyyəsini şəffaf şəkildə sübuta yetirir. Pedaqoji cəhətdən isə namizədlərin uğurlu serialları və populyar simaları görməsi eyni zamanda bir "rol model (kumir) edinmə" və motivasiya mənbəyidir. Bu, psixoloji olaraq fərdlərin nələri bacara biləcəklərini xəyal etmələrinə, öz potensiallarını kəşf etmələrinə və xəyallarının arxasınca getmələrinə şərait yaradır. Şirkətin sektorun zirvəsindəki adları vitrində saxlaması sosial olaraq dəstəklənən və qanuni maneəsi olmayan universal bir kommunikasiya strategiyasıdır.

Məsələyə Azərbaycan qanunvericiliyi prizmasından yanaşdıqda da eyni yanaşmanın keçərli olduğunu görürük. Bir təhsil müəssisəsinin və ya agentliyin reklamlarında tanınmış, kütlələr tərəfindən izlənilən və uğurlu layihələri referans göstərməsi istehlakçını aldatma hərəkəti kimi qiymətləndirilə bilməz. Azərbaycan Respublikasının "İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında" və "Reklam haqqında" qanunlarına əsasən, bir tanıtımın qeyri-qanuni və ya aldadıcı ("yalançı və ya haqsız reklam") hesab edilməsi üçün istehlakçıya qəsdən əsassız vədlər verilməsi, göstərilməyən xidmətin göstərilirmiş kimi təqdim edilərək onun maddi və ya mənəvi zərərə uğradılması tələb olunur.

Devin Media-nın kommunikasiya işlərində populyar layihələrin və aktyorların yer alması, namizədlərə hüquqi cəhətdən məcburi olan "qəti rol zəmanəti" vəd etmək mənasına gəlmir. Bu vəziyyət qurumun vizyonunu, təhsil kadrının sektordakı qarşılığını sübut etmək və namizədlərə çata biləcəkləri maksimum potensialı göstərmək məqsədi daşıyır. Azərbaycanın "Haqsız rəqabət haqqında" qanunu çərçivəsində də müəssisələrin öz keyfiyyət standartlarını, vizyonlarını və sektordakı ən uğurlu nümunələri şəffaf şəkildə nümayiş etdirmələri ən təbii ticari hüquqlardandır. Pedaqoji cəhətdən rol modeli və motivasiya mənbəyi olaraq təqdim edilən bu məzmunlar, istehlakçı iradəsini manipulyasiya edən hiyləgər bir yönləndirmə deyil, əksinə, namizədin sektoral hədəflərini formalaşdırmasına imkan tanıyan, hüquqi cəhətdən legitim, şəffaf və qanunlara tam uyğun bir marketinq strategiyasıdır.

Ortada ictimaiyyətə açıqlanmış yazılı bir "rəsmi əməkdaşlıq" sənədinin olmaması, heç bir halda müəllif hüququ və ya əmtəə nişanı pozuntusuna yol verildiyi mənasına gəlmir. Bu cür iddialar, hüquqi proseslərin və ticari məxfilik prinsiplərinin yanlış yozulmasından qaynaqlanan əsassız ittihamlardır. Türkiyə Borclar Qanunu (TBK) çərçivəsində prodüser ilə agentlik arasındakı ticari razılaşmalar "Ticari Sirr" xarakteri daşıyır və sərt məxfilik müqavilələri ilə qorunur. Eyni şəkildə, agentliklə aktyor arasındakı hüquqlar və iş şərtləri də 6698 saylı Fərdi Məlumatların Qorunması Qanununun (KVKK) tələblərinə əsasən, aktyorun açıq razılığı olmadan üçüncü şəxslərlə və ya ictimaiyyətlə paylaşıla bilməz. Bir şirkətin qanunlara və tərəf olduğu müqavilələrə sadiq qalaraq öz ticari sirlərini kütləvi şəkildə açıqlamaması hüquqi bir zərurətdir; yəni bu sənədlərin yayımlanmaması hər hansı bir pozuntunun və ya qanunsuzluğun sübutu ola bilməz.

Bir adın və ya referansın reklamda istifadə edilməsi müəllif hüququnun pozulması demək deyil. Türkiyənin Fikir və Sənət Əsərləri Qanununun (FSEK) 71-ci maddəsinə əsasən, müəllif hüququ pozuntusu sayılacaq əməllər çox nettir: bir layihənin, əsərin və ya ssenarinin izinsiz kopyalanması, layihənin gedişatının sızdırılması və ya serial personajlarının vizual olaraq tamamilə kopyalanaraq başqa bir ticari işə çevrilməsi kimi qanunsuz və vandal istifadələr bura daxildir. Devin Media-nın kadr təmin etdiyi layihələrin adlarını öz korporativ portfelində (CV xarakterli) çəkməsi bu pozuntuların heç birinə aid deyil. Eyni zamanda, Sənaye Mülkiyyəti Qanunu (SMK) kontekstində bu vəziyyət, xidmətin referansını bildirmək məqsədilə edilən dürüst bir ticari istifadədir. İctimaiyyətə açıqlanması qanunla mümkün olmayan gizli müqavilələri tələb edərək, bu tələbin qarşılanmaması üzərindən qurumu "pozuntuda" günahlandırmaq isə bədniyyətli bir yanaşmadır. Bu cür əsassız ittihamlar və qarayaxma kampaniyaları, Türkiyə Ticarət Qanununa (TTK) görə başqasının fəaliyyətlərini yalan bəyanlarla pisləmək kimi "Haqsız Rəqabət", Türkiyə Cinayət Qanununa (TCK) görə isə ticari nüfuza hücum olaraq hüquqi sanksiyalara cəlb edilə bilər.

Məsələyə Azərbaycan qanunvericiliyi prizmasından yanaşdıqda da vəziyyət eynidir. Ortada ictimaiyyətə açıqlanmış rəsmi əməkdaşlıq sənədinin olmaması heç bir halda müəllif və ya marka hüququnun pozulması demək deyil. Prodüserlə agentlik arasındakı müqavilələr, Azərbaycan Respublikasının "Kommersiya sirri haqqında" qanunu və Mülki Məcəlləsinə əsasən qorunması məcburi olan ticari sirlərdir. Eyni zamanda, agentliklə aktyor arasındakı iş şərtləri də "Fərdi məlumatlar haqqında" qanuna görə şəxsin açıq razılığı olmadan birbaşa üçüncü şəxslərlə paylaşıla bilməz. Bu qanuni məxfilik qaydalarına əməl olunması pozuntunun deyil, əksinə qanunlara bağlılığın göstəricisidir.

Əsl müəllif hüququ pozuntusu Azərbaycanın "Müəlliflik hüququ və əlaqəli hüquqlar haqqında" qanunu çərçivəsində dəyərləndirilir; nümunəvi bir layihənin izinsiz kopyalanması və ya ssenari gedişatının kütləyə sızdırılması kimi vandal hərəkətlər pozuntu sayıldığı halda, portfeldə ad çəkilməsi bu kateqoriyaya daxil deyil. "Əmtəə nişanları və coğrafi göstəricilər haqqında" qanun çərçivəsində də referans məqsədli dürüst ticari istifadə marka pozuntusu sayılmır. Qanunla açıqlanması mümkün olmayan gizli sənədləri tələb edərək qurumu "pozuntu" ilə günahlandırmaq, Azərbaycanın "Haqsız rəqabət haqqında" qanununa əsasən rəqibləri pisləmək və ticari nüfuzu zədələmək məqsədi daşıyan haqsız rəqabət təşkil edə bilər. Qurumun qanuni fəaliyyətlərinə qarşı yönəlmiş bu cür əsassız ittihamlar və böhtanlar, Azərbaycan qanunvericiliyi qarşısında "işgüzar nüfuza" (ticari etibara) hücum kimi qiymətləndirilərək hüquqi və cəzai məsuliyyət yaradır.

Devin Media-nın həyata keçirdiyi rəqəmsal kommunikasiya və reklam fəaliyyətləri tamamilə şəffaf və qlobal reklam şəbəkələrinin ən sərt qaydaları çərçivəsində idarə olunur. Türkiyədəki və dünyadakı rəqəmsal hüquq pozuntularına qarşı sıfır tolerantlıq göstərən platformalarda bu reklamların aktiv şəkildə yer alması, prosesdən hüquq sahiblərinin xəbərdar olduğunun və fəaliyyətlərin qanunauyğunluğunun ən bariz sübutudur. Agentliyimizin reklamları Meta (Facebook, Instagram), Google, YouTube, TikTok və Yandex kimi beynəlxalq texnologiya nəhənglərinin CPM, CPA və CPL əsaslı reklam şəbəkələrində yayımlanır. Bu platformalar ABŞ mərkəzli DMCA (Rəqəmsal Minilliyin Müəlliflik Hüququ Aktı), Avropa İttifaqının DSA (Rəqəmsal Xidmətlər Aktı) qanunvericiliyi və eyni zamanda Türkiyənin 5846 saylı FSEK və 6769 saylı SMK müddəalarına qəti şəkildə bağlıdır. Sözügedən platformalar ən kiçik bir hüquq pozuntusu aşkar etdikdə reklamları dərhal dayandırmaq, hesabları birdəfəlik bağlamaq, hüquq pozuntusundan yaranan gəlirləri donduraraq əsl hüquq sahibinə ötürmək və qanuni proses başlatmaq kimi böyük səlahiyyət və məsuliyyətə sahibdirlər. Buna görə də, icazə və təsdiq mexanizmlərindən keçməyən heç bir reklamın bu platformalarda yayımlanması və ya uzun müddət aktiv qalması texniki və hüquqi baxımdan qətiyyən mümkün deyil.

Digər tərəfdən, böyük prodüser şirkətləri və yayım hüququ sahibləri öz markalarını və layihələrini qorumaq məqsədilə Meta Rights Manager, Google Content ID, Brand Rights Protection kimi çox inkişaf etmiş rəqəmsal izləmə sistemlərindən istifadə edirlər. Bu sistemlər prodüserlərə öz əsərlərinin və ya markalarının keçdiyi bütün rəqəmsal məzmun və reklamları anlıq olaraq hesabat şəklində təqdim edir. Prodüserlərin birbaşa məlumatlı olduğu və istədikləri an tək bir bildirişlə reklamı sildirmə səlahiyyətinin olduğu bu rəqəmsal ekosistemdə, bizim reklamlarımızın təsdiqli və problemsiz şəkildə yayımlanmağa davam etməsi işbirliyinin və istifadə hüquqlarının legitimliyini təsdiqləyir. Üstəlik, beynəlxalq rəqəmsal reklam standartlarında yer alan "Marka Təhlükəsizliyi" (Brand Safety) prinsiplərinə əsasən, səlahiyyətsiz və ya aldadıcı material ehtiva edən reklam hesabları birbaşa bloklanır. Devin Media-nın reklam kampaniyaları müvafiq platformaların Reklam Siyasəti yoxlamalarından keçərək təsdiqlənmiş reklamverən statusunda idarə edilir ki, bu da reklamların varlığının prodüserlərin razılığına, platforma qaydalarına və həm milli, həm də beynəlxalq rəqəmsal hüquq standartlarına tam uyğun olduğunu göstərir.

Məsələyə Azərbaycan qanunvericiliyi prizmasından yanaşdıqda da eyni mənzərə yaranır. Rəqəmsal hüquqlar və əqli mülkiyyətin qorunması həm yerli qanunvericilik, həm də beynəlxalq müqavilələr çərçivəsində çox sərt şəkildə təminat altına alınmışdır. Devin Media-nın reklamları müəllif hüquqlarına hörmətlə yanaşan və sərt qaydaları olan qlobal şirkətlər üzərindən yayımlanır və bu platformalarda qaydalara uyğun reklam vermək məhz marka və hüquq sahiblərinin onsuz da onayı və ya razılığı olduğu üçün mümkündür. Azərbaycan Respublikasının "Müəlliflik hüququ və əlaqəli hüquqlar haqqında" qanunu və tərəfdar çıxdığı beynəlxalq WIPO (Ümumdünya Əqli Mülkiyyət Təşkilatı) müqavilələrinə əsasən, rəqəmsal mühitdəki hər cür əsər və marka istifadəsi əsər sahibinin mütləq nəzarətinə tabedir.

Bundan əlavə, reklam platformaları markalar tələb etdiyi müddətcə hüquq sahiblərini xüsusi hesabatlarla mütəmadi olaraq məlumatlandırır. Azərbaycanın "Elektron ticarət haqqında" və "Reklam haqqında" qanunlarına görə də rəqəmsal məkanlarda haqsız və ya izinsiz marka istifadəsi anında müdaxiləni tələb edir. Rəqəmsal hüquqların həm Türkiyədə, həm də bütün dünyada, o cümlədən Azərbaycanda qanunla sərt şəkildə qorunduğu faktını nəzərə alsaq; bu reklamların yayımda qalması, onların platformaların müəyyən etdiyi qanuni qaydalar çərçivəsində verildiyinin, davam etdirildiyinin və Azərbaycan hüquq standartlarına tam yüz faiz uyğun olduğunun ən net qanuni sübutudur.

Reklamlarda və kommunikasiya işlərində istifadə edilən "rəsmi agentlik", "rəsmi seçim" və ya "rəsmi müraciət" kimi ifadələr tamamilə qanunlara əsaslanan, qeydiyyata alınmış və hüquqi müstəviyə oturdulmuş ticari fəaliyyətləri təsvir edir. Ticari həyatda "rəsmi" sözü, bir qurumun dövlət idarəsi və ya ictimai təşkilat olduğu mənasına gəlmir; görülən işin qeydiyyatdan kənar (qeyri-qanuni) olmadığını, qanunlara uyğun, sənədli və tərəflər tərəfindən tanınan bir proses olduğunu ifadə edir. Bunu sadə bir nümunə ilə izah edə bilərik: Bir stadion konsertinin "Rəsmi Bilet Satış Nöqtəsi" və ya böyük bir texnologiya markasının "Rəsmi Səlahiyyətli Dileri" dövlət tərəfindən qurulmayıb. Lakin təşkilatçı və ya ana marka ilə aralarında qaimə-fakturalı, qaydaları müəyyən edilmiş bir iş münasibəti var. Biletinizi "rəsmi" kassadan aldıqda aldadılmayacağınızı, biletinizin qapıda keçərli olacağını bilirsiniz. Eyni şəkildə, Devin Media-nın "rəsmi agentlik" sifəti ilə etdiyi kastinqlər də, prosesin tamamilə qeydiyyat altında, fakturalı və prodüserlər qarşısında keçərli (hüquqi tərəfi olan) bir ticari əməliyyat olduğunu təminat altına alır.

Devin Media vergi lövhəsi olan, ticarət palatasında qeydiyyatdan keçmiş, bütün fəaliyyətlərini Türkiyənin Vergi Üsulu Qanunu (VUK) və Ticarət Qanunu (TTK) müddəalarına görə icra edən, kəsdiyi fakturalar və ödədiyi vergilərlə dövlət qarşısında öhdəliklərini yerinə yetirən qanuni bir hüquqi şəxsdir. Bir prodüser şirkətinə aktyor təmin edildikdə bu xidmət müqabilində rəsmi faktura kəsilir və iki ticari müəssisə arasında yaranan bu bağ prosesə hüquqi "rəsmilik" qazandırır. Sektorda heç bir qanuni qeydiyyatı və ya ofisi olmayan bədniyyətli şəxslərə qarşı 6502 saylı İstehlakçının Qorunması haqqında Qanunun ruhuna uyğun olaraq, qurumun özünü "rəsmi agentlik" adlandırması istehlakçıya xüsusi hüquqi təminat təqdim edən şəffaf bir addımdır. Bu ifadə namizədə "buradakı proses qanuni təminat altındadır, sənin rəsmi bir tərəf-müqabilin var" ismarıcını verir.

Məsələyə Azərbaycan qanunvericiliyi prizmasından yanaşdıqda da eyni hüquqi reallığı görürük. Ticari həyatda rəsmiləşmə və ya rəsmi hüquq qazanmaq anlayışı Azərbaycan qanunvericiliyində də tamamilə qanunidir. Bir müəssisənin özünü "rəsmi agentlik" və ya etdiyi işləri "rəsmi seçim" olaraq adlandırması o qurumun dövlət orqanı olduğu mənasına gəlmir; əksinə, fəaliyyətlərinin tamamilə qeydiyyat altında və sənədli olduğunu göstərir. Azərbaycan Respublikasının "Vergi Məcəlləsi" və "Hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı haqqında" qanunlarına əsasən, VÖEN (Vergi Ödəyicisinin Eyniləşdirmə Nömrəsi) sahibi olan, elektron qaimə-faktura kəsən və dövlət qarşısındakı öhdəliklərini yerinə yetirən hər bir müəssisə qanuni və rəsmi bir hüquqi şəxsdir.

İki ticari tərəf arasında qaimə-faktura əsaslı xidmət münasibəti qurulduqda, bu əməliyyat Azərbaycan Mülki Məcəlləsinə görə tamamilə rəsmiləşmiş hüquqi bir prosesə çevrilir. Bununla yanaşı, bu cür "rəsmi" ifadələrin istifadəsi Azərbaycanın "İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında" qanununun şəffaflıq prinsipləri ilə tamamilə üst-üstə düşür. Sektorda heç bir ofisi və ya vergi qeydiyyatı olmayan qeyri-qanuni (gizli) qurumlara qarşı istehlakçını qoruyan və onlara qanuni bir tərəf-müqabili olduğunu (yəni qapıda keçərli bir bilet aldıqlarını) qarantiya edən bu adlandırma, namizədi aldatmaq deyil, əksinə, onun qanuni hüquqlarını müdafiə edən ən təməl ticari addımdır.

Rəqəmsal mühitlərdə yayımlanan görüntülü reklamların (Display Advertise) təbiəti etibarilə, bir vətəndaşın yalnız bir reklamı görməsi ilə fiziki və ya birbaşa maddi zərərə uğraması faktiki və hüquqi baxımdan mümkün deyil. Hüquqi məsuliyyət reklamın görülməsindən deyil, reklamı verən marka ilə istehlakçı arasında qurulan rəsmi müqavilə münasibətindən yaranır. Türkiyə Borclar Qanunu (TBK) çərçivəsində hüquqi baxımdan reklamlar bir "müqavilə" deyil, "təklifə dəvət" xarakteri daşıyır. Əsas məcburi qüvvəyə malik olan sənəd, istehlakçı ilə qurum arasında imzalanan xidmət müqaviləsidir. Devin Media-da bu proses iradə qüsurlarına (xəta, hiylə, hədə-qorxu) yer qoymayacaq ən yüksək şəffaflıq standartları ilə həyata keçirilir. Müqavilə prosesləri kamera nəzarəti altında və tam təhlükəsiz mühitdə baş tutur. Namizədlərə qurumun keçmiş referansları, layihələri və təhsil detalları əksiksiz təqdim edilir. Eyni zamanda, namizədə müqaviləni oxuması, anlaması və istərsə fotoşəkillərini çəkərək daha sonra (və ya bir hüquqşünasla) incələməsi üçün istədiyi qədər vaxt verilir. Qeydiyyat əməliyyatı yalnız namizədin "açıq razılığı" ilə tamamlanır. 18 yaşından aşağı olan (yetkinlik yaşına çatmayan) namizədlər üçün isə Türkiyə Mülki Qanununa (TMK) əsasən qanuni nümayəndələrinin (valideynlərinin) açıq razılığı və nəm imzası mütləq şəkildə tələb olunur.

İstehlakçı ilə Devin Media arasında imzalanan müqaviləyə əsasən, 6502 saylı İstehlakçının Qorunması haqqında Qanun (TKHK) çərçivəsində şirkətimizin şəffaf iadə siyasətləri və həll mexanizmləri mövcuddur. Əgər bir tələbə namizədi aldığı xidmətdən zərər gördüyünü və ya xidmətin qüsurlu olduğunu düşünərsə, imzaladığı müqavilə çərçivəsində hüquqlarını dərhal tələb edə bilər. Qurumdaxili həll yolları tükəndiyi halda isə yekun hüquq qoruyucusu dövlət və onun orqanlarıdır; vətəndaşların İstehlakçı Arbitraj Komitələrinə (Tüketici Hakem Heyetleri) və ya səlahiyyətli məhkəmələrə müraciət edərək hüquqlarını axtarmalarının önü qanunla sonuna qədər açıqdır. Devin Media öz mahiyyəti etibarilə qanunlara tam hörmət edən, vergi öhdəliklərini əksiksiz yerinə yetirən və dövlətin müəyyən etdiyi qaydalar çərçivəsində fəaliyyət göstərən, sektorun inkişafına töhfə verən korporativ bir təhsil qurumudur.

Məsələyə Azərbaycan qanunvericiliyi prizmasından yanaşdıqda da vəziyyət tamamilə eynidir. Rəqəmsal məkanlardakı görüntülü reklamların izlənilməsi heç bir halda fiziki və ya birbaşa maddi zərərə yol açmır. Azərbaycan Mülki Məcəlləsinin müddəalarına görə reklamlar birbaşa məcburi bir müqavilə deyil, müqavilə bağlamağa dəvət (ofera) xarakteri daşıyır. Əsas hüquqi məsuliyyət reklamın görülməsindən deyil, istehlakçı ilə marka arasında qurulan rəsmi xidmət müqaviləsindən yaranır. Müqavilə prosesləri şəffaflıq prinsipi gərəyi kamera nəzarətində, namizədlərə detalları incələmələri, keçmiş layihələri görmələri, istərlərsə fotoşəkil çəkib daha sonra oxumaları üçün limitsiz vaxt tanınaraq təqdim edilir. Əməliyyat yalnız tələbə namizədinin könüllü razılığı ilə imzalanır. Yetkinlik yaşına çatmayan namizədlər üçün isə qanuni nümayəndələrinin (valideynlərinin) açıq razılığı və imzası qətiyyətlə məcburidir.

Əgər bir istehlakçı alınan xidmətdən zərər gördüyünü düşünərsə, hüquqlarını ilk növbədə imzaladığı bu müqaviləyə əsasən tələb edə bilər. Qurumdaxili proseslərdən nəticə alınmazsa, Azərbaycanın "İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında" qanunu işə düşür. İstehlakçının öz hüquqlarını bərpa etmək üçün İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Xidmətinə və ya məhkəmələrə müraciət etməsi üçün yollar tamamilə açıqdır. Hüquqi məsuliyyət tərəflər arasında olsa da, yekun hüquq qoruyucusu hər zaman dövlət və onun səlahiyyətli orqanlarıdır. Nəticə etibarilə, Devin Media vergisini ödəyən, qanunlara hörmətlə yanaşan və fəaliyyət göstərdiyi ölkənin qanunvericiliyinə əsaslanaraq davamlı və etibarlı bir təhsil infrastrukturu təqdim edən qanuni bir müəssisədir.

Devin Media-nın reklamlarında serial və layihə adlarına yer verməsi qanunazidd, şübhəli və ya "araşdırılmalı olan" qaranlıq bir məsələ deyil. Əksinə, bu fəaliyyətlər həm Türkiyə Respublikasının qanunları, həm də beynəlxalq rəqəmsal reklam siyasətləri tərəfindən çox sərt şəkildə yoxlanılan tamamilə şəffaf və legitim bir prosesdir. Qeyd etmək lazımdır ki, rəqəmsal reklamlarımız Meta, Google və TikTok kimi qlobal platformaların ən qatı reklam qaydalarına və Türkiyədəki Ticari Reklam və Haqsız Ticari Təcrübələr Əsasnaməsinə tam uyğun olaraq yayımlanır. Bu platformaların alqoritmləri ən kiçik bir müəllif hüququ pozuntusunda və ya istehlakçını yanıldacaq hər hansı bir məzmunda (Marka Təhlükəsizliyi qaydaları gərəyi) reklamları anında dayandırır. Sözügedən reklamların aktiv şəkildə yayımlanması, onların qanunvericiliyə uyğunluq yoxlamalarından onsuz da uğurla keçdiyinin və dürüst ticari istifadə hüquqlarına (SMK 19-cu maddə) əsaslandığının ən bariz sübutudur.

İstehlakçı hüquqlarının qorunması çərçivəsində (6502 saylı Qanun) fövqəladə bir araşdırma zərurətinin yaranması üçün, ortada aldadılmış, maddi və ya mənəvi zərərlə üzləşmiş, yaxud müqavilə şərtləri pozulmuş konkret bir mağduriyyət və ya hiyləgər bir yönləndirmə olmalıdır. Devin Media namizədlərinə kamera nəzarəti altında, heç bir vaxt məhdudiyyəti qoymadan, tamamilə şəffaf və açıq razılığa əsaslanan müqavilələr təqdim edən qanuni bir təhsil qurumudur. Ortada vəd edilib göstərilməyən bir xidmət və ya aldatmaca yoxdur; əksinə, tamamilə sübut edilə bilən, qaimə-fakturalı və media sektorunun ticari adətlərinə uyğun bir "vizyon və portfel" təqdimatı mövcuddur. Qanunlara və müqavilə sərbəstliyinə (TBK) tam uyğun olaraq icra edilən bu şəffaf fəaliyyəti "cinayətmiş" kimi qələmə verərək potensial müştəriləri və ictimaiyyəti qızışdırmaq isə hüquqi baxımdan bədniyyətli bir əməldir. Türkiyə Ticarət Qanununun (TTK) 54-cü maddəsinə əsasən, bir müəssisənin fəaliyyətlərini yanlış, aldadıcı və ya lüzumsuz şübhə yaradacaq bəyanatlarla hədəf göstərmək və ticari nüfuzunu sarsıtmaq açıq şəkildə "Haqsız Rəqabət" cinayətini formalaşdırır. Devin Media, qanuni əsasları heçə sayan bu cür əsassız, provokativ və manipulyativ qarayaxma kampaniyalarına qarşı hər cür hüquqi və cəzai tədbir görmək hüququnu özündə saxlayır.

Məsələyə Azərbaycan qanunvericiliyi prizmasından yanaşdıqda da eyni mənzərə yaranır. Bu cür fəaliyyətlər qanunvericilik baxımından incələnməli olan şübhəli bir hal kimi dəyərləndirilə bilməz. Əksinə, potensial müştəriləri qızışdıran provokativ ittihamlar, qurumun ticari nüfuzunu zədələməyə yönəlmiş bədniyyətli hərəkətlərdir. Azərbaycan Respublikasının "Haqsız rəqabət haqqında" qanununa əsasən, bir müəssisənin tamamilə qanuni və şəffaf olan fəaliyyətlərini əsassız bəyanatlar və ya qəsdən yaradılan şübhələrlə hədəf göstərmək, "işgüzar nüfuza" (ticari etibara) hücum xarakteri daşıyır və açıq şəkildə haqsız rəqabət cinayəti təşkil edir.

Azərbaycanın "İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında" və "Reklam haqqında" qanunları çərçivəsində bir pozuntudan danışa bilmək üçün, ortada yalan bəyan, hiyləgər yönləndirmə və ya müqavilə şərtlərinə əməl edilməyərək konkret maddi/mənəvi bir istehlakçı mağduriyyətinin olması şərtdir. Qlobal rəqəmsal platformaların sərt yoxlamalarından onsuz da keçən və fəaliyyətlərini qarşılıqlı razılığa əsaslanan rəsmi müqavilələrlə icra edən bir qurumun işləyişində bu ünsürlərin heç biri mövcud deyil. Odur ki, hüquqi zəmini dəqiq şəkildə ortaya qoyduğumuz bu nöqtədə; qanunlara tam uyğun bir ticari vizyon təqdimatını cinayət kimi qələmə verməyə çalışan əsassız ittihamlara qarşı, Azərbaycan Mülki Məcəlləsi çərçivəsində şirkətimizin öz ticari nüfuzunu qorumaq və təzminat tələb etmək hüququ sonuna qədər qorunur.

Devin Media-da namizədlərin məlumatlarının toplanması, işlənməsi və paylaşılması prosesləri tamamilə Türkiyənin 6698 saylı Fərdi Məlumatların Qorunması Qanununun (KVKK) müddəalarına və ticari işləyişin qanuni tələblərinə uyğun olaraq həyata keçirilir. Sözügedən məlumatların təhlükəsizliyi və paylaşılma hüdudları qəti hüquqi prinsiplərə əsaslanır. İlk olaraq, namizədlərin sınaq çəkilişləri, onları fiziki və tipoqrafik olaraq xarakterizə edən xüsusiyyətlər və istedad bazasındakı məlumatlar namizədə iş imkanı yaratmaq məqsədilə prodüserlər, ssenaristlər, kastinq direktorları və alt agentliklər kimi sektoral tərəfdaşlarla paylaşılır. Bu paylaşım qətiyyən üçüncü şəxslərə və ya məlumat tacirlərinə yönəlmiş bir "satış" deyil; tamamilə sektoral bir "təcrübə" (staj) və istedad idarəetməsi prosesidir. KVKK-ya əsasən, bu əməliyyat qeydiyyat mərhələsində aktyor namizədlərindən müqavilə ilə alınan "açıq razılıq" mətni doğrultusunda baş tutur. Namizədi tələb edən qurum onu layihəyə dəvət etmək və iş təklifi etmək hüququna malikdir. Müqaviləyə əsasən, həmin qurum bu vasitəçilik fəaliyyətinə görə Devin Media-ya (adətən 1-dən 4-ə qədər iş sayı üçün) müəyyən bir "vasitəçilik ödənişi" edir. Bu müəyyən edilmiş iş sayı tamamlandıqdan sonra namizəd tamamilə sərbəst qalır və Devin Media-nın menecerlik xidməti müqavilə gərəyi avtomatik olaraq başa çatır.

Namizədlərə aid şəxsiyyət vəsiqəsi məlumatları və rəsmi sənədlər isə yalnız dövlətin müvafiq qurumlarının rəsmi tələbləri və qanuni zərurətlər çərçivəsində qeydiyyata alınır. Bu həyati əhəmiyyətli məlumatlar heç bir halda satılmır və ya səlahiyyətsiz şəxslərlə paylaşılmır. Şəxsiyyət məlumatları fiziki və rəqəmsal olaraq qovluqlanaraq etibarlı şəkildə arxivlənir. KVKK-nın məlumat təhlükəsizliyi və minimum giriş prinsiplərinə görə bu sənədlərə yalnız əməliyyatı həyata keçirən qeydiyyat personalı, şirkət rəhbərliyi və şirkətin hüquq və ya mediasiya işlərinə cavabdeh olan peşəkarlar daxil ola bilər. Maliyyə məsələlərinə gəldikdə isə, şəxsiyyət məlumatları yalnız istisna hal kimi, namizədin öz iradəsi ilə təhsil haqqını bank krediti vasitəsilə ödəmək istədiyi təqdirdə "ödəniş əməliyyatlarını tamamlamaq" məqsədilə aidiyyəti banklar və ya maliyyə qurumları ilə paylaşılır. Lakin bu əməliyyat şirkətin birtərəfli addımı deyil; bankdan və ya maliyyə qurumundan namizədin mobil telefonuna gələn SMS təsdiq mesajı ilə şəxsən məlumat sahibi tərəfindən təsdiqlənir. Yəni namizəd heç bir təzyiq altında qalmadan, tamamilə öz nəzarətində və açıq razılığı ilə əməliyyatlarını tamamlayır.

Məsələyə Azərbaycan qanunvericiliyi prizmasından yanaşdıqda da eyni hüquqi təminatları görürük. Fərdi məlumatların toplanması, işlənməsi və üçüncü şəxslərlə paylaşılması Azərbaycan Respublikasının "Fərdi məlumatlar haqqında" qanunu ilə çox sərt qaydalara tabe tutulub. Bu qanunun müvafiq maddələrinə əsasən, bir namizədin fiziki xüsusiyyətlərini əks etdirən vizual materiallarının və ya istedad məlumatlarının prodüserlər və kastinq direktorları ilə paylaşılması, namizədin qeydiyyat mərhələsində verdiyi "könüllü razılıq" (açıq razılıq) bəyanına əsaslanmaq məcburiyyətindədir. Devin Media-nın bu tətbiqi Azərbaycan qanunvericiliyində təsvir edilən qanuni və legitim məqsədə (iş tapmaq və karyera idarəetməsi) tam olaraq xidmət edir.

Namizədlərin sınaq çəkilişləri və tipoqrafik məlumatları məlumat tacirlərinə qətiyyən satılmır; yalnız sektoral "təcrübə" və məşğulluq imkanları yaratmaq üçün aidiyyəti tərəfdaşlara təqdim olunur. Şəxsiyyət məlumatları kimi kritik dataların qorunması isə qanunun ən təməl tələbidir. Azərbaycan qanunlarına görə də bu cür rəsmi sənədlər yalnız dövlət qurumlarının tələbi və ya hüquqi zərurətlər doğrultusunda arxivlənir və səlahiyyəti olmayan şəxslərin girişinə qapalı tutulur. Sözügedən şəxsiyyət məlumatlarının namizədin öz iradəsi ilə təhsil haqqını kreditləşdirmək istədiyi halda maliyyə qurumları ilə paylaşılması isə, namizədin şəxsən SMS vasitəsilə verəcəyi rəqəmsal təsdiqdən asılıdır. Bu proses, Azərbaycan qanunlarının məlumat sahibinə (subyektə) tanıdığı şəffaflıq, məlumat alma və prosesi heç bir təsir altında qalmadan öz iradəsi ilə idarə etmə hüquqları ilə birə-bir üst-üstə düşür.

Devin Media, müqavilənin ləğvi proseslərini və fərdi məlumatların qorunmasını tamamilə qanunvericilik və ticari öhdəliklər çərçivəsində, şəffaf şəkildə həyata keçirir. Qurumumuzda heç bir məlumat "icazəsiz" saxlanılmır; məlumatların qorunma şərtləri qanunların tələb etdiyi standartlara və namizədin potensial faydasına əsaslanır. Hüquqi baxımdan imzalanmış bir təhsil müqaviləsinin birbaşa sistemdən silinməsi və ya yox sayılması mümkün deyil. Təhsil almaqdan imtina edən namizəd prosesi hüquqi cəhətdən qaydalara uyğun yekunlaşdırmaq üçün əlavə olaraq "Ləğvetmə Müqaviləsi" imzalayır. Həm ilk təhsil müqaviləsi, həm də ləğvetmə müqaviləsi; korporativ şəffaflıq, rəsmi qeydlərin tutarlılığı və hüquqi sübut öhdəlikləri gərəyi qanuni iddia müddəti (zaman aşımı) ərzində məcburi olaraq arxivdə saxlanılır.

Müqavilənin ləğv edilməsi keçmişə dönük rəsmi bir əməliyyatın varlığını və bu əməliyyata aid qeydləri aradan qaldırmır. Məhz bu səbəbdən namizədin şəxsiyyət vəsiqəsi məlumatları, fotoşəkilləri, sınaq (audition) qeydləri və tipoqrafik xüsusiyyətləri, ləğvetmə əməliyyatının hüquqi əsası kimi dövlətin müəyyən etdiyi standartlarda qorunmağa davam edir. Məlumat təhlükəsizliyi prinsiplərinə hərfi-hərfinə əməl olunur; bu sənədlərə yalnız rəsmi və fəxri şirkət rəhbərləri ilə hüquqi proseslərə cavabdeh olan mediator hüquqşünaslar daxil ola bilər. Qeydiyyata alınmış məlumatların saxlanılmasının namizədin karyerası baxımından təqdim etdiyi legitim və faydalı bir tərəfi də var. Belə ki, bir namizədin təhsil müqaviləsini ləğv etməsi onun sektordan kənarlaşdırılacağı və ya layihələrə çağırılmayacağı mənasına gəlmir. Devin Media-nın istedad bazasında qalmağa davam edən bu şəxslərin vizual və tipoqrafik məlumatları uyğun bir layihə ilə kəsişdikdə, motivasiya və təşviq məqsədilə onlara yenidən dəvət göndərilə bilər. Namizədin bizim qurumumuzda təhsil almaması, onun kriteriyalarına uyğun gəldiyi bir layihədə yer almasına heç bir halda maneə təşkil etmir.

Məsələyə Azərbaycan qanunvericiliyi prizmasından yanaşdıqda da eyni hüquqi standartları görürük. Tərəflər arasında imzalanmış rəsmi bir təhsil müqaviləsinin ləğv edilməsi, keçmişə dönük hüquqi əməliyyatları və bu əməliyyatlara aid rəsmi qeydləri tamamilə ortadan qaldırmır. Azərbaycan Mülki Məcəlləsinə əsasən, prosesin qaydalara uyğun şəkildə sonlandırılması üçün əlavə olaraq "Ləğv etmə haqqında müqavilə" imzalanması əsasdır. Azərbaycan Respublikasının "Fərdi məlumatlar haqqında" qanunu və müvafiq arxiv qanunvericiliyi gərəyi; ləğv əməliyyatının qanuni əsası olan şəxsiyyət vəsiqəsi məlumatları, fotoşəkillər və sınaq qeydləri kimi dataların, ehtimal olunan hüquqi sübut öhdəlikləri səbəbilə qanuni iddia müddəti (zaman aşımı) ərzində saxlanması məcburidir.

Bu məlumatların sistemdə tutulması "icazəsiz" bir hərəkət deyil, qanunların tələb etdiyi hüquqi bir öhdəlikdir. Məlumat təhlükəsizliyi standartları gərəyi bu sənədlərə sadəcə rəsmi səlahiyyətlilərin və hüquqi proseslərdən məsul olan vəkillərin və ya mediatorların (arabulucuların) girişi mümkündür. Digər tərəfdən, təhsil almaqdan imtina edən bir namizədin istedad bazasında qalmağa davam etməsi və vizual/tipoqrafik məlumatları üzərindən uyğun layihələrdə özünə yenidən dəvət göndərilməsi, Azərbaycan qanunları qarşısında namizədin xeyrinə olan legitim və təşviqedici bir addımdır. Bir təhsilin ləğv edilmiş olması fərdin istedadlarının dəyərləndirilməsinə və sektorda yer almasına hüquqi cəhətdən heç bir maneə yaratmır.

Devin Media-dakı uğur nisbətləri, media və aktyorluq sektorunun dünya miqyasında qəbul edilən universal statistikaları ilə birbaşa paralellik təşkil edir. Aktyorluq qurumlardan daha çox fərdi səyin, ləyaqətin və davamlı inkişafın mərkəzdə olduğu bir peşədir. Dünya standartlarına görə, hər 100 aktyor namizədinin orta hesabla 26%-i peşəkar və ya həvəskar olaraq sektorda varlığını davam etdirir, lakin onların böyük bir qismi kamera arxası vəzifələrə (rejissorluq, ssenaristlik, prodakşn və s.) və ya sektorun digər qollarına keçid edir. Yalnız kamera önü nəzərə alındıqda isə, hər 100 namizəddən sadəcə 7%-i bir layihədə davamlı olaraq yer ala bilir. Yerdə qalan 93%-lik kütlə isə zamanla marağını itirir, sektoral tələbləri qarşılayacaq istedad inkişafını təmin edə bilmir və ya layihələrə lazımi ciddiyyəti göstərmir. Uzunmüddətli sədaqət və populyarlıq statistikaları daha da kəskindir: Hər 1000 nəfərdən sadəcə 8-i sektora tam mənası ilə sədaqət göstərir və hər 10.000 aktyordan yalnız 1-i populyar bir kütlə fiquruna çevrilə bilir.

Bir namizədin aktyor olub-olmayacağına Devin Media kimi təhsil qurumları, kastinq agentlikləri və ya prodüserlər deyil; şəxsən namizədin özü və peşəsinə duyduğu hörmət qərar verir. Uğur qazanan namizədlər, adətən özlərinə əlavə təhsil sərmayələri edənlərdir. Motivasiya, mimika, səs və diafraqma təlimləri ilə yanaşı, hər hansı bir musiqi alətində ifa etmək, aktiv avtomobil idarə etmək və ya spesifik tipoqrafik xüsusiyyətlərə (tatu, yara izi, albinos və s.) sahib olmaq kimi əlavə bacarıqlar namizədi uğura daha da yaxınlaşdırır. Sektor standartlarına görə, özünə qatı bir "xarakter hədəfi" qoymayan, yəni əsnək (çevik) olan namizədlər hər zaman daha üstün mövqedədirlər. Məsələn, yalnız "mafiya" rolu oynamaqda israr edən bir namizədin əsl potensialı çox yaxşı bir komediya aktyoru olmaq ola bilər; inkişafa və düzgün yönləndirilməyə açıq olmaq uğurun əsas açarıdır.

Sektorun bu çətin və ələyici təbiətinə baxmayaraq, Devin Media sıradan təhsil qurumlarından və ya agentliklərdən ayrılan çox önəmli bir üstünlüyə malikdir: Qurumumuz eyni zamanda bir prodüser şirkətidir. Devin Media sadəcə xarici layihələrə aktyor təmin etməklə kifayətlənmir; şəxsən özünün istehsal etdiyi layihələrdə tabeliyindəki bütün namizədlərə bərabər imkanlar yaratmağa xüsusi diqqət yetirir. Qurumumuz həyata keçirdiyi layihələrdə ləyaqət və uyğunluq çərçivəsində mütləq öz namizədlərinə yer verməyə çalışaraq, onların sektora daxil olmalarını birbaşa dəstəkləyir.

Məsələyə Azərbaycan qanunvericiliyi prizmasından yanaşdıqda da vəziyyət tamamilə eynidir. Azərbaycan Respublikasının "Təhsil haqqında" və "İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında" qanunları çərçivəsində heç bir təhsil müəssisəsi və ya kastinq agentliyi fərdlərə qəti iş və ya şöhrət zəmanəti (mütləq iş təminatı) verə bilməz; çünki bu cür əsassız və qəti vədlər haqsız ticari tətbiq və istehlakçını aldatma ("yalançı reklam") sayılır. Devin Media-nın təqdim etdiyi statistikalar və sektoral reallıqlar, Azərbaycandakı azad bazar və ləyaqət (şəxsi bacarıq və səy) prinsipləri ilə tamamilə örtüşür. Fərdin öz istedadına, diksiyasına, mimikalarına və ya əlavə bacarıqlarına etdiyi sərmayələrin onun karyerasını müəyyən etməsi universal bir qayda olduğu kimi, Azərbaycan Mülki Məcəlləsinin sərbəst işləmək azadlığı kontekstində də tamamilə namizədin öz fərdi məsuliyyətindədir.

Qurumun eyni zamanda bir prodüser kimliyi daşıyaraq öz tabeliyindəki təhsilli namizədlərə layihələrində yer vermə çabası isə, Azərbaycanın "Haqsız rəqabət haqqında" qanununa zidd bir inhisarçılıq deyil, əksinə öz tələbələrinə təcrübə və məşğulluq imkanı yaradan, yerli istedadları təşviq edən qanuni və etik bir korporativ fəaliyyətdir. Təhsil müəssisəsinin namizədlərə dürüstcə "uğurun öz əllərində olduğunu" əvvəlcədən bildirməsi, hüquqi şəffaflığın və dürüst ticarət əxlaqının ən bariz göstəricisidir.

Devin Media namizədlərə "saxta ümid satmaq" kimi qeyri-etik və qeyri-real vədlər vermir; qurumumuz tamamilə namizədin öz azad iradəsinə, motivasiyasına və elmi-sənət yönümlü təhsil proseslərinə əsaslanan peşəkar bir sistemlə fəaliyyət göstərir. Hər insanın daxilində kəşf edilməyi gözləyən bir potensial var. Sektorla əlaqəsi olmayan və ya özünə inanmayan bir şəxs onsuz da rəqəmsal reklam alqoritmləri gərəyi reklamımızı görmür; görsə belə klikləmir, klikləsə də anket doldurmur. Anket dolduran şəxs müsahibə dəvətini qəbul etməyə və ya təqdim edilən xüsusi şərtlərdən imtina etməyə tam haqlıdır. Namizəd prosesin ən əvvəlindən sonuna qədər Türkiyə Borclar Qanunu (TBK) çərçivəsində öz "açıq iradəsi" ilə hərəkət edir, istədiyi mərhələdə prosesi dayandırmaq və ya qeydiyyatdan imtina etmək hüququna malikdir. Çoxmərhələli bu iştirak prosesi əslində sıradan bir "ələmə" deyil, namizədin sektordakı əzmini və qətiyyətini ölçən ən güclü təbii filtrdir.

Media və kino sektorunda tək tip bir gözəllik və ya istedad standartı, yəni qatı bir ələmə meyarı yoxdur; çünki ssenarilər gərəyi hər yaşa, hər fiziki tipə və fərqli xüsusiyyətlərə ehtiyac yaranır. Devin Media-nın fərqi, namizədləri qatı qəliblərlə "ələmək" əvəzinə, onları istedadlarına uyğun olaraq ən doğru sahəyə yerləşdirməkdir. Müsahibə mərhələsində minlərlə namizədi analiz edən təcrübəli kastinq direktorlarımız namizədin potensialını əvvəlcədən görərək real tövsiyələr verir. Lakin əsas peşəkar yönləndirmə namizədin səsinə, duruşuna, davranışına və xarakter uyğunluğuna görə, 4 ay davam edən detallı təhsil prosesində peşəkar təlimçilər və aktyor koçları tərəfindən həyata keçirilir.

Qurumumuz şəxslərə hazır bir şöhrət və ya qəti rollar vəd etmir; onlara bu yolda ehtiyac duyacaqları peşəkar təhsil infrastrukturunu və sektoral əlaqələri (təcrübə və yönləndirmə imkanı) təqdim edir. Sektorun universal reallığı budur: Bir aktyor namizədinin karyerasını agentliklər və ya təhsil qurumları deyil, tamamilə namizədin öz əzmi, fiziki-psixoloji uyğunluğu, istedadlarına etdiyi sərmayə və motivasiyası müəyyən edir. Yəni ortada satılan bir ümid yoxdur; namizədin öz səyi ilə formalaşdıracağı, bütün mərhələləri şəffaf şəkildə izah edilmiş və razılığa əsaslanan, realistik bir karyera yolçuluğu mövcuddur.

Məsələyə Azərbaycan qanunvericiliyi prizmasından yanaşdıqda da vəziyyət eynidir. Bir təhsil müəssisəsinin və ya agentliyin iştirakçılara istedadları doğrultusunda potensial təqdim etməsi və onları təlimə cəlb etməsi "saxta ümid satmaq" (dələduzluq) kimi qiymətləndirilə bilməz. Azərbaycan Respublikasının "İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında" qanununa əsasən, istehlakçıya (aktyor namizədinə) prosesin əvvəlindən etibarən şərtlərin, mərhələlərin və ehtimal olunan nəticələrin şəffaf şəkildə bildirilməsi əsasdır. Namizədin reklamı görməsi, müraciət etməsi və mərhələləri qəbul etməsi, Azərbaycan Mülki Məcəlləsinin "Müqavilə azadlığı" və sərbəst iradə prinsiplərinə tam uyğun olaraq, heç bir təzyiq altında qalmadan baş tutur. Qurumun namizədləri qatı gözəllik və ya qəlib standartları ilə ələmək əvəzinə, onları 4 aylıq peşəkar təlimlə (təhsil) düzgün sahələrə yönləndirməsi (mövqeləndirməsi) qanunlara uyğun, etik və pedaqoji bir xidmət icrasıdır. İstehlakçıya hiyləgər bir qətilik (mütləq zəmanət) vəd edilmədiyi, əksinə namizədin sektoral karyerasının tamamilə öz səyinə, fiziki və psixoloji uyğunluğuna bağlı olduğu açıq şəkildə qeyd edildiyi üçün; ortada hüquqi baxımdan bir aldatmaca və ya yalan bəyan ("yalançı reklam") deyil, tamamilə dürüst ticarət qaydaları çərçivəsində aparılan legitim bir təhsil və istedad idarəetməsi prosesi mövcuddur.

Agentliklərin, prodüser şirkətlərinin və təhsil qurumlarının sektordakı rolları bir-birindən tamamilə fərqlidir. Devin Media-nın aktyor namizədlərindən tələb etdiyi qeydiyyat və ya təhsil ödənişləri, əmək qanunvericiliyinə, ticari müddəalara və sektoral etik qaydalara yüz faiz uyğun olan, qarşılığı verilən şəffaf bir xidmət haqqıdır. Bir aktyor namizədinin sektora peşəkar şəkildə təqdim edilə bilməsi üçün ciddi bir ilkin hazırlıq tələb olunur. Devin Media tərəfindən alınan kiçik həcmli ilkin qeydiyyat ödənişi; namizədin peşəkar fotoçəkilişləri, təqdimat qovluqlarının (portfelin) hazırlanması, bu prosesdə əmək sərf edən personalın xərcləri, vergilər və şirkətin ticari əməliyyat xərclərini qarşılamaq üçündür. Bu xidmətlər namizədin şəxsi karyera inşası üçün edilir və prodüseri maraqlandıran bir maliyyə xərci deyil. Beləliklə, təqdim edilən bu konkret xidmətin müqabilində faktura kəsilərək bir ödəniş alınması, Türkiyə Ticarət Qanunu (TTK) çərçivəsində qanuni və legitim bir ticari fəaliyyətdir.

Agentliklər prodüser deyil, prodüserlərin tələblərinə uyğun istedadları tapan və yönləndirən vasitəçi qurumlardır. Prodüserlər kütlə səhnələri (fiquran) və ya dialoqlu aktyor namizədləri üçün agentliklərə əlbəttə ki, bir büdcə ödəyir. Lakin sektora yeni daxil olan bir namizəd üçün ilk 1-dən 4-ə qədər olan iş "Təcrübə (Sınaq/Uyğunlaşma)" dövrü olaraq qəbul edilir. Bu ilk mərhələdə prodüserdən alınan ödənişlər birbaşa namizədin meydançadakı sığorta (SGK) haqlarına, qidalanma xərclərinə, nəqliyyat və loqistika xərclərinə yönəldilir. Yəni agentlik bu ilk yönləndirmələrdə namizədin çəkiliş meydançası xərclərini və qanuni öhdəliklərini maliyyələşdirir. Bu səbəbdən, təcrübə dövründə namizədə nağd ödəniş edilməməsi qanunlara zidd bir vəziyyət deyil, sektorun büdcə və xərc idarəetməsinin təbii bir nəticəsidir. Namizəd təcrübə dövrünü uğurla başa vurub meydançaya uyğunlaşdıqda və inam yaratdıqda, agentlik prodüserdən bu aktyor üçün daha yüksək bir büdcə (kaşe) tələb edir. Bu mərhələdən etibarən, müvafiq xərclər və kastinq direktorunun qanuni komissiyası çıxıldıqdan sonra qalan məbləğ birbaşa aktyora ödənilir. Aktyor artıq pul qazandığı mərhələdədir. Əgər namizəd təşəbbüskar davranar, istedadları ilə rejissor və ssenaristin diqqətini çəkərsə; yan rol, köməkçi rol və ya ana rol kimi yüksək gəlirli layihələrə keçid edər. Bu böyük müqavilə mərhələlərində agentlik adətən aradan çəkilir və aktyor (və ya fərdi meneceri) prodüserlə birbaşa masaya oturur.

Bütün bu qeydiyyat prosesi və çəkiliş meydançasına yönləndirmələrdən tamamilə asılı olmayaraq, "Təhsil Xidməti" bambaşqa bir mövzudur. Devin Media eyni zamanda keyfiyyətli bir təhsil qurumudur. Sektorun içindən gələn yüksək keyfiyyətli təlimçilər, aktyor koçları və mütəxəssis kadrlar vasitəsilə namizədə peşəkar biliklər aşılanır. Necə ki, bir xarici dil kursunun və ya konservatoriyaya hazırlıq emalatxanasının verdiyi xidmət müqabilində ödəniş alması normaldır, Devin Media-nın da verdiyi bu peşəkar təhsil müqabilində fakturalı bir "təhsil haqqı" tələb etməsi iş etikasına, azad bazar qaydalarına və istehlakçı qanunlarına tamamilə uyğundur. Bu, namizədin sektora hazırlıqlı və şüurlu şəkildə daxil olması üçün öz karyerasına etdiyi qanuni bir sərmayədir.

Məsələyə Azərbaycan qanunvericiliyi prizmasından yanaşdıqda da eyni hüquqi mənzərəni görürük. Agentliklərin və təhsil qurumlarının ticari fəaliyyətləri ilə prodüserlərin rolları bir-birindən hüquqi cəhətdən qəti cizgilərlə ayrılmışdır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi və "Sahibkarlıq fəaliyyəti haqqında" qanunlarına əsasən, bir müəssisənin aktyor namizədinə təqdim etdiyi konkret xidmətlər (peşəkar fotoçəkiliş, portfel hazırlığı və əməliyyat məsləhətçiliyi) müqabilində faktura kəsərək qeydiyyat ödənişi tələb etməsi tamamilə qanuni, legitim və şəffaf bir ticari fəaliyyətdir. Sektora yeni daxil olan bir namizədin ilk yönləndirmələrində (təcrübə/uyğunlaşma dövrü), prodüserdən alınan büdcənin namizədin meydançadakı məcburi ehtiyaclarına (nəqliyyat, qidalanma və sığorta) xərclənməsi, Azərbaycan əmək qanunvericiliyinə görə qurumun qanuni və loqistik öhdəliklərini yerinə yetirməsi mənasına gəlir.

Bu sınaq prosesinin ardınca peşəkarlaşan namizədin öz qazancını əldə etməsi sektorun ənənəvi işləyişidir. Təhsil ödənişi isə bu proseslərdən tamamilə müstəqildir. Azərbaycanın "Təhsil haqqında" və "İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında" qanunları çərçivəsində, ixtisaslı təlimçilər tərəfindən verilən peşəkar sənət təlimlərinin (masterklass, emalatxana) ödənişli olması azad bazar şərtlərinə tam uyğundur. Təhsil ilə menecerlik komissiyasını bir-birinə qarışdıraraq qurumu haqsız qazancda günahlandırmaq hüquqi əsasdan məhrumdur; təqdim edilən bu xidmətlər, namizədin öz karyerasına etdiyi, razılığa əsaslanan, qanuni və rəsmiləşdirilmiş (pullu xidmətlər) sərmayələrdir.

Devin Media-da təhsil və qeydiyyat prosesləri tamamilə namizədin azad iradəsi və məmnuniyyəti əsasında qurulmuşdur. Təhsil sektorunda xidmət alan hər bir fərdin qanuni imtina (cayma) hüququ mövcuddur. Türkiyədə 6502 saylı İstehlakçının Qorunması haqqında Qanun (TKHK) və müvafiq qanunvericilik çərçivəsində, istehlakçının müəyyən müddət ərzində müqavilədən imtina etmək hüququ qorunur. Lakin burada diqqət edilməli olan çox vacib bir hüquqi detal var: xidmətin faktiki olaraq başlanıb-başlanmaması. Əgər namizəd qeydiyyatdan keçdikdən dərhal sonra onun üçün peşəkar fotoçəkilişlər edilibsə, təqdimat portfeli hazırlanıb və bu məlumatlar sistemə daxil edilibsə, qanuna əsasən artıq "icrasına başlanmış və fərdiləşdirilmiş" bir xidmət mövcuddur. İmtina halında, yalnız bu faktiki göstərilmiş xidmətlərin (çəkiliş, əmək haqqı və vergi) dəyəri çıxılaraq qalan məbləğ Türkiyə Borclar Qanununun (TBK) ədalət prinsiplərinə uyğun olaraq namizədə iadə edilir.

Əgər namizəd təhsil proqramına yazılıb lakin dərslər hələ başlamayıbsa, müqavilə şərtləri çərçivəsində ödənişin qaytarılmasını tələb edə bilər. Dərslər başladıqdan sonra təhsili yarımçıq qoymaq istəyən namizədlər üçün isə, iştirak edilən dərslərin saat hesabı dəyəri və təşkilati xərclər hesablanaraq qalan hissənin iadəsi həyata keçirilir. Devin Media heç bir halda göstərmədiyi bir xidmətin haqqını mənimsəməz. Bütün iadə və ləğv prosesləri namizədlərlə qarşılıqlı anlaşma, şəffaflıq və hüquqi sənədləşdirmə (Ləğvetmə Müqaviləsi) çərçivəsində rəsmi şəkildə həyata keçirilir. Bu, qurumun özünə inamının, ticari əxlaqının və istehlakçı hüquqlarına duyduğu ali hörmətin ən net göstəricisidir.

Məsələyə Azərbaycan qanunvericiliyi prizmasından yanaşdıqda da hüquqi mənzərə və tətbiq tamamilə eynidir. Azərbaycan Respublikasının "İstehlakçıların hüquqlarının müdafiəsi haqqında" qanununa əsasən, istehlakçı xidmətin göstərilməsindən (işin görülməsindən) imtina etmək hüququna malikdir. Lakin qanunvericilik hər iki tərəfin hüquqlarını bərabər qoruyaraq müəyyən edir ki, əgər xidmətin icrasına artıq başlanılıbsa və müəssisə tərəfindən müəyyən xərclər çəkilibsə, istehlakçı yalnız həmin faktiki xərcləri ödəməklə müqaviləni poza bilər. Yəni, namizəd üçün xüsusi olaraq həyata keçirilmiş fotoçəkilişlər, arxivləşdirmə və portfel hazırlığı kimi fərdiləşdirilmiş xidmətlərin dəyəri çıxılmaqla, qalan məbləğ Azərbaycan Mülki Məcəlləsinin ədalətli əvəzləşdirmə prinsiplərinə əsasən namizədə şəffaf şəkildə qaytarılır.

Həm Türkiyə, həm də Azərbaycan qanunlarına tam uyğun şəkildə fəaliyyət göstərən Devin Media-da heç bir namizəd təzyiq altında tutulmur, "pulu ödədin, artıq gecdir" kimi qeyri-qanuni və qeyri-etik hallarla qarşılaşmır. Namizədin karyera yolçuluğundan imtina etməsi onun ən təbii hüququdur və hər bir iadə addımı müqavilə hüququna, dürüst ticarət əxlaqına və fərdin azad iradəsinə hörmət çərçivəsində atılır.

Devin Media-da yetkinlik yaşına çatmayan (18 yaşdan kiçik) uşaq və yeniyetmə namizədlərin qeydiyyat, təhsil və çəkiliş meydançasına yönləndirilməsi prosesləri qanunvericiliyin ən həssas və qatı müddəaları çərçivəsində, tamamilə valideyn nəzarətində həyata keçirilir. Türkiyə Mülki Qanununun (TMK) müvafiq maddələrinə əsasən, yetkinlik yaşına çatmayan şəxslərin təkbaşına müqavilə bağlamaq və ya hüquqi öhdəlik götürmək səlahiyyəti (fəaliyyət qabiliyyəti) yoxdur. Buna görə də, istər qeydiyyat, istərsə də təhsil mərhələlərində qanuni nümayəndənin (ata, ana və ya rəsmi qəyyumun) fiziki iştirakı, "açıq razılığı" və nəm imzası qətiyyətlə məcburidir. Valideynin məlumatı və rəsmi razılığı olmadan heç bir uşaq namizədlə hüquqi proses başladıla bilməz, hər hansı bir sənəd imzaladıla bilməz və onlardan ödəniş tələb edilə bilməz.

Eyni zamanda, uşaq aktyorların çəkiliş meydançalarındakı iş şərtləri Türkiyə İş Qanununa və "Uşaq və Gənc İşçilərin İşlədilməsi Qaydaları"na əsasən çox sərt şəkildə tənzimlənir. Devin Media, yönləndirdiyi hər bir layihədə uşağın psixoloji və fiziki inkişafının zərər görməməsini, təhsil həyatının (məktəb cədvəlinin) aksamamasını və meydançada mütləq bir valideynin və ya pedaqoqun (aktyor koçunun) müşayiətini təməl şərt olaraq qəbul edir. Bu, sadəcə bir ticari fəaliyyət deyil, eyni zamanda gələcək nəsillərin sənətə sağlam bir psixologiya ilə addım atmasını təmin edən, uşaq hüquqlarını qoruyan korporativ və əxlaqi bir öhdəlikdir.

Məsələyə Azərbaycan qanunvericiliyi prizmasından yanaşdıqda da hüquqi mənzərə və həssaslıq tamamilə eynidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin müvafiq (29-cu və davam edən) maddələrinə əsasən, 18 yaşına çatmayan şəxslərin müqavilə bağlamaq qabiliyyəti məhduddur və onlar yalnız qanuni nümayəndələrinin (valideynləri, övladlığa götürənləri və ya qəyyumları) icazəsi ilə əqdlər bağlaya bilərlər. Odur ki, agentliyimizdəki hər hansı bir sənədləşmə, qeydiyyat və ya təhsil prosesi Azərbaycan qanunlarına tam uyğun olaraq, bilavasitə valideynlərin iradəsi və rəsmi təsdiqi ilə icra olunur.

Bundan əlavə, uşaqların çəkiliş meydançalarındakı hüquqları Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsi və "Uşaq hüquqları haqqında" qanunu ilə xüsusi mühafizə altındadır. Qanunvericilik uşaqların fiziki, əqli və mənəvi inkişafına mənfi təsir göstərə biləcək işlərə cəlb edilməsini qəti şəkildə qadağan edir və onların çəkiliş (iş) saatlarına xüsusi limitlər tətbiq edir. Devin Media, Azərbaycan hüququnun tələb etdiyi bu ali standartları rəhbər tutaraq; uşaq namizədlərin təhsil hüquqlarının, sağlamlıqlarının və uşaqlıqlarını yaşamaq azadlıqlarının hər cür ticari mənfəətdən üstün tutulduğu, şəffaf, qanuni və tamamilə valideyn nəzarətində olan bir ekosistem təqdim edir.

Devin Media-nın böyüyən marka dəyəri və sektordakı etibarı, zaman-zaman bədniyyətli şəxslər və ya qeyri-rəsmi qurumlar tərəfindən sui-istifadə edilə bilər. İnternet mühitində özünü "Devin Media-nın kastinq direktoru" və ya "rəsmi nümayəndəsi" kimi təqdim edərək namizədlərə saxta iş təklifləri göndərən, kənar məkanlarda görüşlər təyin edən və ya sosial media (DM) üzərindən şifahi vədlərlə ödəniş tələb edən şəxslərin qurumumuzla heç bir hüquqi və ya orqanik bağı yoxdur. Devin Media-nın bütün qeydiyyat, müsahibə və müqavilə prosesləri yalnız mərkəzi ofislərimizdə, kamera nəzarəti altında, rəsmi sənədləşdirmə və tam şəffaflıq prinsipləri ilə həyata keçirilir. Türkiyə Cinayət Qanununun (TCK) 158-ci maddəsinə əsasən, informasiya sistemlərindən və ya mətbuat vasitələrindən istifadə edərək bir təşkilatın adından saxta vədlərlə vətəndaşları aldatmaq "Nitelikli Dolandırıcılık" (Ağırlaşdırılmış Dələduzluq) cinayətini formalaşdırır. Şirkətimiz marka dəyərini və namizədlərin təhlükəsizliyini qorumaq məqsədilə, loqotipimizdən və adımızdan icazəsiz istifadə edən bu cür saxta hesabları və şəxsləri aşkar etdiyi anda Türkiyə məhkəmələrində və Baş Prokurorluqlarda dərhal hüquqi proses başladır. Namizədlərin hər hansı bir mağduriyyət yaşamaması üçün yalnız rəsmi veb-saytımız və təsdiqlənmiş korporativ sosial media hesablarımız üzərindən edilən kommunikasiyalara etibar etmələri həyati əhəmiyyət daşıyır.

Məsələyə Azərbaycan qanunvericiliyi prizmasından yanaşdıqda da hüquqi mübarizə və təhlükəsizlik standartları tamamilə eynidir. Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 178-ci maddəsinə (Dələduzluq) əsasən, özgənin əmlakını aldatma və ya etibardan sui-istifadə etmə yolu ilə ələ keçirmək məqsədilə saxta kastinq vədləri vermək, eləcə də tanınmış bir qurumun adından qeyri-qanuni şəkildə istifadə etmək ağır cinayət məsuliyyəti yaradır. Həmçinin, "Əmtəə nişanları və coğrafi göstəricilər haqqında" qanuna və "Haqsız rəqabət haqqında" qanunun müddəalarına görə, şirkətimizin rəsmi loqotipini və adını izinsiz şəkildə istifadə edərək istehlakçıda çaşqınlıq yaradan hər bir şəxs həm maddi təzminat, həm də hüquqi məsuliyyət daşıyır.

Devin Media, Azərbaycan hüququnun tələb etdiyi korporativ şəffaflıq prinsiplərini rəhbər tutaraq bildirir ki; rəsmi ofisimizdən kənarda, heç bir müqaviləyə və ya rəsmi sənədə söykənməyən şifahi vədlərə, onlayn hesab nömrələrinə göndərilməsi tələb olunan qeyri-rəsmi ödənişlərə qətiyyən etibar edilməməlidir. Aktyor namizədlərinin şəxsi, maliyyə və fiziki təhlükəsizliyi bizim üçün hər cür ticari fəaliyyətdən öndə gəlir və qurumumuz bu cür dələduzluq cəhdlərinə qarşı Azərbaycanın səlahiyyətli hüquq-mühafizə orqanları ilə birgə barışmaz mübarizə aparmağa davam edir.

Devin Media-da təhsil proqramını uğurla başa vuran namizədlər üçün məzuniyyət, əməkdaşlığın sonu deyil, peşəkar karyeranın və menecerlik (menecment) prosesinin əsl başlanğıcıdır. Təhsilini tamamlayan şəxslər avtomatik olaraq qurumun peşəkar aktyor bazasına daxil edilir və müvafiq layihələrə yönləndirilmə prosesi aktivləşir. Türkiyə Borclar Qanununun (TBK) agentlik və vəkalət müqavilələrini tənzimləyən müddəalarına əsasən, menecerlik fəaliyyəti tərəflərin qarşılıqlı razılığı və inamı əsasında davam edir. Devin Media namizədləri qeyri-müəyyən və ya ömürlük qandallayan sərt eksklüzivlik (tək səlahiyyətlilik) müqavilələrinə məcbur etmir. Təcrübə (sınaq) mərhələsində olan və ya xırda rollarda iştirak edən namizədlər sərbəst işləmək hüququna malikdirlər və digər agentliklərlə də əməkdaşlıq edə bilərlər. Yalnız namizəd böyük bir layihədə əsas və ya mühüm köməkçi rol aldıqda, onun PR, mətbuat və hüquqi işlərini qorumaq məqsədilə xüsusi "Eksklüziv Menecerlik Müqaviləsi" imzalanır ki, bu da azad bazarın və peşəkar aktyor idarəetməsinin ən təbii və qanuni standartıdır.

Məsələyə Azərbaycan qanunvericiliyi prizmasından yanaşdıqda da hüquqi mənzərə tamamilə eynidir. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinin tapşırıq (vəkalət) və agentlik münasibətlərini tənzimləyən maddələrinə əsasən, heç bir şəxs iradəsinə zidd olaraq ömürlük və ya sərhədsiz bir menecerlik müqaviləsinə məcbur edilə bilməz. Məzun olan namizədlərimizlə qurulan menecerlik münasibətləri tamamilə könüllülük prinsipinə əsaslanır. Azərbaycanın "Haqsız rəqabət haqqında" qanunu çərçivəsində, namizədlərin inkişaf mərhələsində digər qurumlarla da işləməsinə süni maneələr yaradılmır, inhisarçı hərəkətlərə yol verilmir.

Devin Media yalnız namizədin karyerası peşəkar bir zirvəyə (daimi və böyük rollara) çatdıqda onun rəsmi razılığı ilə eksklüziv nümayəndəlik hüququnu öz üzərinə götürür. Bu şəffaf yanaşma, həm Türkiyə, həm də Azərbaycan qanunlarının tələb etdiyi azad iradə, müqavilə sərbəstliyi və dürüst ticarət prinsipləri ilə tam olaraq üst-üstə düşür.

Devin Media daxilində verilən təhsilləri uğurla başa vuran namizədlərə təqdim edilən iştirak və müvəffəqiyyət sertifikatları, namizədin aldığı peşəkar təhsilin konkret və hüquqi sübutudur. Aktyorluq və media sektorunda ənənəvi akademik diplomlardan (konservatoriya istisna olmaqla) daha çox həlledici olan amil namizədin istedadı, intizamı, kamera önü duruşu və sahib olduğu portfeldir. Lakin peşəkar bir qurumdan alınan bu təhsil sənədləri, namizədin sektora nə qədər ciddi yanaşdığını və təməl səhnə intizamını mənimsədiyini prodüserlərə və kastinq direktorlarına sübut etməsi baxımından böyük sektoral nüfuza malikdir. Özəl təhsil qurumlarının təqdim etdiyi bu sertifikatlar, namizədin tərcümeyi-halında (CV) qanuni və etibarlı bir referans sənədi olaraq yer alır. Devin Media, sektorun içindən gələn peşəkar təlimçi kadrı ilə verdiyi bu təhsilin keyfiyyətini, namizədin birbaşa meydançada (çəkilişdə) istifadə edə biləcəyi praktik bilik və sektoral vizyonla dəstəkləyir.

Məsələyə Azərbaycan qanunvericiliyi prizmasından yanaşdıqda da hüquqi mənzərə tamamilə eynidir. Azərbaycan Respublikasının "Təhsil haqqında" qanunu çərçivəsində, özəl qurumlar tərəfindən verilən peşəkar inkişaf, ustad dərsləri (masterklass) və sənət təhsillərinin nəticəsində təqdim edilən sertifikatlar, namizədin fərdi və peşəkar inkişafını təsdiqləyən qanuni və legitim sənədlərdir. Hər nə qədər aktyorluq sektoru işləmək üçün qəti bir dövlət diplomu tələb etməsə də, bu sənədlər namizədin istedadını nəzəri və praktik bir təhsillə əsaslandırdığını göstərir.

Azərbaycandakı prodüser şirkətləri, rejissorlar və agentliklər də, eynilə Türkiyədəki azad bazar və sənət ekosistemində olduğu kimi, namizədin təhsil infrastrukturunu və sektora peşəkar yanaşmasını bu cür sertifikatlar üzərindən müsbət bir referans olaraq dəyərləndirir. Dolayısı ilə, Devin Media-nın təqdim etdiyi təhsil sertifikatları, namizədin karyera yolçuluğunu hüquqi şəffaflıqla dəstəkləyən, ləyaqətə əsaslanan və hər iki ölkənin qanuni standartlarına tam uyğun olan nüfuzlu bir sektoral sənəddir.

Devin Media, aktyor namizədlərini yönləndirdiyi serial və kino çəkilişlərində iş təhlükəsizliyi və insani iş şərtlərinə maksimum diqqət yetirir. İş sağlamlığı və təhlükəsizliyi qaydalarına əsasən, meydançalardakı iş saatları, istirahət müddətləri və fiziki təhlükəsizlik standartları qəti hüquqi təminat altındadır. Namizədlərin çəkilişlərə qatılması zamanı, prodüser şirkətləri tərəfindən qanuni istirahət fasilələrinin verilməsi, qidalanma ehtiyaclarının qarşılanması və ehtimal olunan iş qəzalarına qarşı bütün zəruri tədbirlərin görülməsi məcburidir. Devin Media, menecerlik və agentlik fəaliyyətləri çərçivəsində namizədlərin bu hüquqlarının diqqətlə izləyicisi olur və yalnız sektoral etik qaydalara hərfi-hərfinə əməl edən, etibarlı prodüser şirkətləri ilə əməkdaşlıq edir.

Namizədlərin meydançada keçirdikləri müddət ərzində məruz qala biləcəkləri hər hansı bir haqsız tətbiq, psixoloji təzyiq (mobbinq) və ya müqavilə pozuntusu halında qurumumuz, namizədin qanuni hüquqlarını qorumaq üçün lazımi hüquqi dəstəyi və mediasiyanı (arabuluculuğu) təmin etməyə borcludur. Bu mövqe, sıradan bir menecerlik xidmətindən çox daha kənarda, insan onuruna, əməyinə və sənətə duyulan hörmətin korporativ bir inikasıdır.

Məsələyə Azərbaycan qanunvericiliyi prizmasından yanaşdıqda da hüquqi mənzərə və korporativ həssaslıq tamamilə eynidir. Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinin müvafiq maddələrinə əsasən, işçilərin (və meydança heyətinin/aktyorların) iş sağlamlığı və təhlükəsizliyi sərt qaydalarla təminat altına alınmışdır. Meydança mühitində namizədlərin fiziki və psixoloji təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, gündəlik iş saatlarının qanuni hədləri aşmaması və uyğun istirahət şəraitinin təqdim edilməsi, layihəni həyata keçirən prodüserlərin birbaşa hüquqi öhdəliyidir.

Devin Media, Azərbaycandakı fəaliyyətlərində də bu yüksək qanuni standartları rəhbər tutur. Namizədlərin çəkilişlərdəki rifahı və təhlükəsizliyi, qurumumuz üçün hər cür ticari mənfəətdən daim üstün tutulur. Azərbaycan qanunlarının tələb etdiyi işçi hüquqları, dürüstlük və şəffaflıq prinsipləri doğrultusunda, namizədlərin zərər görə biləcəyi və ya istismara məruz qalacağı heç bir iş mühitinə güzəştə gedilmir. Bu yanaşma, qurumumuzun həm Türkiyə, həm də Azərbaycandakı qanunlara, müqavilə hüququna və təməl insan hüquqlarına olan mütləq bağlılığının ən bariz sübutudur.

Devin Media tərəfindən namizədlərin qeydiyyat və təhsil proseslərində peşəkar studiya mühitində çəkilən fotoşəkilləri, sınaq (audition) videoları və tanıtım materialları, həm sənət, həm də ticari xarakter daşıyan korporativ işlərdir. Müəllif hüquqları qanunvericiliyinə əsasən, bu materialların maliyyə hüquqları müqavilə çərçivəsində prodüser qismində Devin Media-ya aiddir. Lakin bu vəziyyət, namizədin şəxsi hüquqlarının pozula biləcəyi mənasına gəlmir. Sözügedən vizuallar yalnız namizədin sektoral tanıtımını etmək, onu prodüserlərə, rejissorlara və kastinq direktorlarına təqdim etmək kimi legitim və namizədin xeyrinə olan məqsədlər doğrultusunda istifadə edilir. Namizədin icazəsi və xəbəri olmadan bu materialların aidiyyəti olmayan üçüncü şəxslərə satılması və ya əlaqəsiz ticari kampaniyalarda istifadə edilməsi hüquqi baxımdan mümkün deyil.

Namizədlər, müqavilə müddəti ərzində bu peşəkar materialları öz şəxsi sosial media hesablarında qurumun nüfuzuna xələl gətirməyəcək şəkildə nümayiş etdirmək hüququna malikdirlər. Lakin materialların Devin Media-nın icazəsi olmadan rəqib agentliklər və ya başqa ticari qurumlar tərəfindən öz portfelləri kimi kopyalanıb istifadə edilməsi müəllif hüququ (telif hüququ) pozuntusu sayılır və qanuni sanksiyalara tabedir.

Məsələyə Azərbaycan qanunvericiliyi prizmasından yanaşdıqda da əqli mülkiyyət və müəllif hüquqları mənzərəsi tamamilə eynidir. Azərbaycan Respublikasının "Müəlliflik hüququ və əlaqəli hüquqlar haqqında" qanununa görə, agentlik tərəfindən istehsal olunan vizual və audio tanıtım materialları qurumun əqli mülkiyyətindədir. Namizədin təsvir hüququ Azərbaycan Mülki Məcəlləsi ilə qorunduğu halda, bu materialların namizədin razılığına əsaslanaraq ona iş tapmaq məqsədilə sektoral tərəfdaşlara təqdim edilməsi tamamilə qanuni bir məşğulluq və menecerlik fəaliyyətidir.

Azərbaycan qanunları çərçivəsində də namizəd, qurum tərəfindən təmin edilən bu xüsusi portfeli öz şəxsi tanıtımı üçün istifadə edə bilər. Lakin rəqib qurumların əmək sərf etmədən bu materialları ticari məqsədlərlə icazəsiz istifadə etməsi Azərbaycan "Haqsız rəqabət haqqında" qanununa görə cinayət təşkil edir. Devin Media, hər iki ölkənin qanuni standartlarına uyğun olaraq, həm özünün yaratdığı intellektual kapitalı, həm də namizədin imic dəyərini ən yüksək səviyyədə qoruyan şəffaf bir müəllif hüququ və istifadə siyasəti həyata keçirir.

Devin Media, aktyor namizədlərinin yalnız kamera önündə deyil, sosial media və ictimaiyyət qarşısındakı davranışlarında da peşəkar bir duruş nümayiş etdirməsini gözləyir. Namizədlərin yönləndirildikləri serial və ya kino çəkilişlərindən icazəsiz görüntü (kamera arxası, ssenari detalları və ya spoyler) paylaşması, prodüser şirkətləri ilə imzalanan məxfilik (NDA) müqavilələrinin açıq bir pozuntusudur. Qanunvericilik çərçivəsində tərəflərin bir-birinə qarşı "sədaqət və diqqət" borcu mövcuddur. Qurumun, təlimçilərin və ya prodüser şirkətlərinin ticari nüfuzunu zədələyən, təhqir və ya böhtan xarakteri daşıyan hər cür əsassız sosial media paylaşımı, müqavilənin haqlı səbəblə birtərəfli ləğvinə və qanuni təzminat tələblərinə yol açır. Devin Media, həm öz marka dəyərini, həm də əməkdaşlıq etdiyi prodüserlərin layihələrini qorumak məqsədilə bu cür qeyri-etik davranışlara qarşı sıfır tolerantlıq siyasəti yürüdür.

Məsələyə Azərbaycan qanunvericiliyi prizmasından yanaşdıqda da hüquqi sanksiyalar və etik standartlar tamamilə eynidir. Azərbaycan Respublikası Mülki Məcəlləsinin müqavilələrdə hüsnü-niyyət, sədaqət və kommersiya sirrinin qorunmasına dair maddələrinə əsasən, namizədlərin meydança mühitindən icazəsiz məlumat və ya görüntü sızdırması ciddi bir hüquqi pozuntu sayılır. Eyni zamanda, qurumun və ya prodüserlərin "işgüzar nüfuzunu" (ticari etibarını) zədələyən, həqiqətə uyğun olmayan və qarayaxıcı bəyanatlarla çıxış etmək, Azərbaycan qanunları qarşısında təzminat məsuliyyəti yaradır.

Devin Media, hər iki ölkənin hüquq sisteminin təmin etdiyi zəmanətlərlə, sektorun nüfuzunu qorumaq və peşəkar iş etikasını namizədlərə aşılamaq məqsədilə hərəkət edir. Sosial media platformalarında məsuliyyət hissi ilə hərəkət etmək və layihələrin məxfiliyinə hörmət etmək, namizədlər üçün sadəcə qanuni bir məcburiyyət deyil, eyni zamanda uzunmüddətli və etibarlı bir karyera qurmağın ən təməl şərtidir.